De Belgische overheid berekent het marktaandeel van de ziekenhuizen voornamelijk op basis van de activiteiten en prestaties van deze ziekenhuizen in verschillende domeinen, zoals het aantal behandelde patiënten, het volume van geleverde zorg, en de kosten of vergoedingen die door het ziekenfonds worden betaald. Dit gebeurt met behulp van een aantal gegevensbronnen, zoals:

• Aantal opgenomen patiënten en behandelingen:
  Het marktaandeel kan worden berekend door het aantal ziekenhuisopnames of het aantal behandelingen dat een ziekenhuis uitvoert, te vergelijken met het totaal aantal opnames of behandelingen in het land. Dit kan zowel voor ziekenhuisbedden als voor specifieke behandelingen worden berekend.
• Financiële gegevens:
  De overheid kan ook kijken naar het totaalbedrag dat door ziekenfondsen wordt uitbetaald voor de zorg die door een ziekenhuis wordt geleverd, en dit vergelijken met de totale uitgaven voor ziekenhuiszorg in het land.
• Ziekenhuiscategorieën:
  Er wordt rekening gehouden met de verschillende types ziekenhuizen, zoals academische ziekenhuizen, algemene ziekenhuizen, en privéklinieken. Het marktaandeel kan verschillen op basis van het soort zorg dat zij leveren (bijvoorbeeld algemene zorg, gespecialiseerde zorg, of intensieve zorg).
• Gebruik van prestatiestatistieken:
  Er wordt vaak gekeken naar indicatoren zoals wachttijden, patiënttevredenheid, kwaliteit van de zorg, en het aantal complexere ingrepen (zoals chirurgie). Deze gegevens kunnen de relatieve positie van ziekenhuizen op de markt beïnvloeden.
• Netwerk en samenwerking:
  De mate van samenwerking tussen ziekenhuizen en andere zorgverleners (zoals huisartsen, specialisten, enz.) kan ook invloed hebben op het marktaandeel van een ziekenhuis (verwijspatronen).

De Federale Overheidsdienst Volksgezondheid (FOD VVVL) en andere betrokken instellingen verzamelen en analyseren deze gegevens via rapporten en statistieken. Dit gebeurt vaak in samenwerking met het RIZIV (Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering), dat de uitgaven voor gezondheidszorg regelt en gegevens over de zorguitgaven verzamelt. Het marktaandeel kan dus worden berekend op basis van deze gecombineerde informatie.

Het proces en de methodologie kunnen variëren afhankelijk van de specifieke doelstellingen van de analyse (bijvoorbeeld concurrentieanalyse, gezondheidszorgplanning, enz.).

Het geheel van ziekenhuisverblijven wordt hier beschouwd als een "markt" die verdeeld wordt over de verschillende ziekenhuizen en ziekenhuisnetwerken. Het marktaandeel wordt weergegeven per gemeente van woonplaats van de patiënt, zowel per leeftijdsgroep als voor alle leeftijdsgroepen samen (bron FOD VVVL).

De structuur van de beschikbare tabellen van 2008 tot en met 2024 is niet dezelfde. In het begin staan de tabellen apart en zonder uitleg (2008 t.e.m. 2014), nadien worden ze gecombineerd in één tabel (2015 t.e.m. 2024) en van uitleg voorzien (vanaf 2017).
De inhoud lijkt ook te verschillen, wat o.a. te zien is in de regio die aankleurt in de kaarten. De naamgeving van de leeftijdscategorieën wijzigt eveneens doorheen de jaren:

Van 2008 t.e.m. 2011	Van 2012 t.e.m. 2024
Kinderen	Jonger dan 15 jaar
Actieven	Tussen 15 en 64 jaar
Bejaarden	65 jaar en ouder

Het is dus niet helemaal duidelijk of de inhoud van de tabellen doorheen de jaren dezelfde betekenis heeft. De ondergrens van 5% per gemeente van 2008 tot en met 2016 en 5 (absolute waarde) vanaf 2017 geeft een vertekend beeld voor ziekenhuizen met een dun maar wijdverspreid marktaandeel. De gewijzigde threshold (5 i.p.v. 5%) vanaf 2017, heeft tot gevolg dat marktaandelen van ziekenhuizen hierdoor veranderen, wat de vergelijking in de tijd bemoeilijkt.

Fusies van ziekenhuizen en gemeenten kunnen voor plotse veranderingen zorgen in de kaarten, grafieken en tabellen. Voor de eenvoud worden enkel de ziekenhuizen (erk. nr.) getoond die nog bestaan in 2024. De getoonde gemeenten op de kaarten zijn voor de eenvoud ook die van 2024 (NIS code). Het staat uiteraard iedereen vrij om een meer verfijnde analyse te maken op basis van de beschikbare gegevens.

De volgende informatie kan je ook raadplegen in de bronbestanden van de DGGS - Gezondheidszorg - Dienst Data- en beleidsinformatie.

Selectie van de gegevens	Items
MZG	MZG registratiejaar 2024, semesters 1 en 2
Klassieke hospitalisatie	verblijven H en F
Chirurgische daghospitalisatie	verblijven C
Niet-chirurgische daghospitalisatie	"verblijven D met minstens één van deze RIZIV codes: 767874, 767885, 767896, 767900, 767911, 767922, 767933, 767944, 761331, 761342, 761235, 761246, 768176, 768180, 768191, 768202, 768213, 768224, 768235, 768246, 768250, 768261, 768272, 768283, 768294, 768305, 768316, 768320, 768331, 768342, 768353, 768364, 768375, 768386, 767970, 767981."
Andere verblijven	"De volledig psychiatrische verblijven en de niet-gefactureerde verblijven van pasgeborenen worden niet in beschouwing genomen in de bronbestanden."

Variabelen	Items
NIS-code	van woonplaats van de gemeente van de patiënt (code van FOD Economie)
Postcode	"van woonplaats van de gemeente van de patiënt (581 gemeenten in 2024) Voor de gemeenten met een homoniem wordt de naam van de provincie tussen haakjes toegevoegd."
Leeftijdsklasse	0 - 14 ; 15 - 64 ; 65 en ouder (leeftijd = opnamejaar - geboortejaar)
Aantal verblijven	van patiënten die in deze gemeente wonen (en behoren tot deze leeftijdsklasse) (1)
Erkenning	Erkenningsnummer van het ziekenhuis in de MZG
Gemeente	van de hoofdcampus van het ziekenhuis
Aantal verblijven	in dit ziekenhuis, volgens de gemeente van de patiënt en zijn leeftijdsklasse (2)
Marktaandeel	verhouding (2) / (1) uitgedrukt in percentage
Threshold	De marktaandelen met minder dan 5 verblijven worden (sinds 2017) weggelaten in de bronbestanden, voordien was de threshold 5%.

MZG: Marktaandeel van de ziekenhuizen per gemeente van woonplaats van de patiënt en per leeftijdsgroep
Registratiesystemen zorginstellingen (FOD Volksgezondheid)
Publicaties MZG (FOD Volksgezondheid)
Cijfers en rapporten (FOD Volksgezondheid)
FOD VVVL
RIZIV
InterMutualistisch Agentschap (IMA)

Geoportaal van de Belgische federale instellingen
Geoportaal Brussel stad
Geoportaal Brussels gewest
Vlaams geoportaal
Géoportail de la Wallonie

Common Base Registry for HealthCare Actor (CoBRHA, eHealth)
CoBRHA Viewer (Vlaanderen)

The Comprehensive R Archive Network (CRAN mirror)
RStudio Desktop (Posit Software)
Choropleth maps with R - the Belgian edition

The information contained in this website is for general information purposes only. All views expressed on this site are my own and do not represent the opinions of any entity whatsoever with which I have been, am now, or will be affiliated. The information is provided by me in good faith and while I endeavor to keep the information up to date and correct, I make no representations or warranties of any kind, express or implied, about the completeness, accuracy, reliability, suitability or availability with respect to the website or the information, products, services, or related graphics contained on the website for any purpose. Any reliance you place on such information is therefore strictly at your own risk.
Any information on this website is provided in good faith but no warranty can be made for its accuracy. As this is a work in progress, it is still incomplete and even inaccurate. Although care has been taken in preparing the information contained in my webpages, I do not and cannot guarantee the accuracy thereof. Anyone using the information does so at their own risk and shall be deemed to indemnify me from any and all injury or damage arising from such use.

In no event shall I be liable for any loss or damage including without limitation, indirect or consequential loss or damage, or any loss or damage whatsoever arising from loss of data or profits arising out of, or in connection with, the use of this website.

Through this website you are able to link to other websites which are not under the my control. I have no control over the nature, content and availability of those sites. The inclusion of any links does not necessarily imply a recommendation or endorse the views expressed within them.

Every effort is made to keep the website up and running smoothly. However, I take no responsibility for, and will not be liable for, the website being temporarily unavailable due to technical issues beyond my control.

These webpages of course represent only personal interests, opinions and ideas and were created without a commercial goal. You may download, display, print and copy, any material at this website, in unaltered form only, for your personal use or for non-commercial use within your organization.
Should these webpages or portions of these webpages be used on any Internet or World Wide Web page or informational presentation, that a link back to this website (and where appropriate back to the source document) be established. Send a short notice by email when you copy these webpages, or part of it for your own use.
To the best of my knowledge, all graphics, text and other presentations not created by me on my webpages are in the public domain and freely available from various sources on the Internet or elsewhere and/or kindly provided by the owner.
If you notice something incorrect or have any questions, feel free to send me an email.

Top of page

As it takes a lot of time to keep the links updated, some may be outdated, keep me informed if you find outdated links (email address below).

The author of this web page is Peter Van Osta.

Email: pvosta{at}gmail{dot}com