Deze applicatie converteert, waar eenvoudig mogelijk, SNOMED CT naar een ICD-O-3 topologie en morfologie code. Het is een eenvoudige toepassing die ik even tussendoor voor mezelf heb gemaakt met R en Shiny uit persoonlijke interesse. Deze applicatie is slechts voor demo doeleinden bedoeld en is niet voor klinisch gebruik bestemd.

Neoplastische aandoeningen, of tumoren, vormen een cruciale component van de moderne geneeskunde. Ze kunnen goedaardig of kwaadaardig zijn, lokaal of gemetastaseerd, en komen voor in uiteenlopende weefsels en organen. Binnen deze complexiteit is een accurate en volledige documentatie van zowel de topografie (de exacte plaats van de tumor) als de morfologie (de histologische aard en het gedrag van de tumor) essentieel. Niet alleen ondersteunt dit de arts in de klinische besluitvorming, maar het vormt ook de onmisbare basis voor correcte medische codering in de Belgische Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG) én voor een betrouwbare Belgische kankerregistratie. Hieronder wordt het belang van deze documentatie vanuit elk van deze perspectieven besproken.

Voor de arts is een nauwkeurige beschrijving van de aard en locatie van een neoplastische aandoening fundamenteel voor de diagnose, behandeling, prognose en opvolging van de patiënt.

• Diagnose en behandelingskeuze:
  De topografie bepaalt in grote mate de klinische aanpak: een longcarcinoom, coloncarcinoom en melanoom vragen elk een totaal andere therapeutische strategie. Tegelijk is de morfologie van groot belang: een adenocarcinoom, plaveiselcelcarcinoom of lymfoom kan zich in hetzelfde orgaan voordoen maar vereist een andere behandeling.
• Prognose en risico-inschatting:
  De histologische subtypes van bepaalde tumoren gaan gepaard met zeer verschillende prognoses en recidiefrisico’s.
• Therapierespons en opvolging:
  Het correct vastleggen van initiële kenmerken zoals differentiatiegraad, invasie, lymfovasculaire betrokkenheid of moleculaire merkers laat toe om therapierespons en ziekteprogressie betrouwbaar op te volgen. Deze gegevens zijn ook essentieel bij het bespreken van therapiekeuzes met de patiënt en bij deelname aan klinische studies.
• Communicatie in het multidisciplinair oncologisch team (MOC):
  Behandelingen bij kanker worden vaak besproken in MOC’s waarin oncologen, chirurgen, radiologen, pathologen en andere specialisten samenwerken. Eenduidige, tijdige, goed gedocumenteerde informatie over topografie en morfologie is essentieel om gezamenlijke beslissingen te kunnen nemen.

De Minimale Ziekenhuisgegevens (MZG) vormen een betekenisvol onderdeel van de Belgische ziekenhuisrapportering. Voor neoplastische aandoeningen is een correcte codering volgens de ICD-10-BE enkel mogelijk als het medisch dossier voldoende gedetailleerd is.

• Topografie bepaalt de ICD-10-CM-code:
  De ICD-10-CM-codes voor kwaadaardige tumoren worden hoofdzakelijk gestructureerd op basis van lokalisatie. Een onnauwkeurige omschrijving zoals "darmtumor" of "longkanker" is onvoldoende: de specifieke plaats moet vermeld worden om correcte codering mogelijk te maken.
• Morfologie is bepalend voor nevenclassificaties:
  De ICD-10-CM code op zich bevat zelf slechts beperkte informatie over de morfologie van de tumor. Voor verdere detaillering wordt vaak verwezen naar ICD-O (International Classification of Diseases for Oncology), gebruikt binnen de kankerregistratie. Ook binnen het ziekenhuis kan de morfologie implicaties hebben voor behandelplanning, DRG-classificatie en financiering (bv. duurdere medicatie bij bepaalde subtypes).
• Financiële en beleidsmatige impact:
  De correcte combinatie van topografische en morfologische informatie bepaalt niet alleen de DRG (diagnosegerelateerde groep), maar beïnvloedt ook de erkenning van gespecialiseerde zorgprogramma’s (zoals borstklinieken) en financieringsmechanismen (bijvoorbeeld voor innovatieve oncologische therapieën).

De Belgische kankerregistratie, beheerd door de Stichting Kankerregister, verzamelt gedetailleerde gegevens over alle nieuwe kankerdiagnoses in België. Deze gegevens worden gebruikt voor:

• Epidemiologische analyses (incidentie, overleving, trends),
• Beleidsvorming en preventie,
• Wetenschappelijk onderzoek en benchmarking tussen ziekenhuizen.

• Topografie volgens ICD-O-3:
  De kankerregistratie vereist de exacte anatomische locatie van de tumor, volgens de topografische codes van ICD-O-3. Onvoldoende precieze omschrijvingen, zoals "buiktumor" of "hersentumor", zijn onvoldoende bruikbaar voor wetenschappelijke of beleidsmatige doeleinden.
• Morfologie met gedragscode:
  De kankerregistratie gebruikt morfologiecodes in combinatie met een gedragscode (bijv. kwaadaardig, in situ, benigne). Een correcte morfologische beschrijving in het dossier (met vermelding van subtype, graad, en eventueel moleculaire kenmerken) is noodzakelijk om deze gegevens correct te registreren.
• Data-kwaliteit en internationale vergelijkbaarheid:
  De kankerregistratie levert data aan Europese en internationale initiatieven (zoals ENCR of IARC). Onvolledige of inconsistente gegevens uit het medisch dossier leiden tot onnauwkeurige statistieken en ondermijnen internationale vergelijkbaarheid en geloofwaardigheid.

De TNM-classificatie is een internationaal systeem, opgesteld door de Union for International Cancer Control (UICC) en wordt gebruikt om de klinische en pathologische uitbreiding van solide tumoren te beschrijven.

• T (Tumor): Grootte en lokale uitbreiding van de primaire tumor
  Bijvoorbeeld: T1 (klein), T4 (ingroei in omliggende structuren)
• N (Nodus): Aantal en ligging van regionale lymfekliermetastasen
  Bijvoorbeeld: N0 (geen), N1 (beperkt), N2–3 (uitgebreid)
• M (Metastasen): Aan- of afwezigheid van uitzaaiingen op afstand
  Bijvoorbeeld: M0 (geen metastasen), M1 (wel metastasen)

De graad van differentiatie van de tumorcellen, meestal op een schaal van 1 tot 3 of 4:

• G1 = goed gedifferentieerd (laaggradig)
• G3–4 = slecht gedifferentieerd (hooggradig)

Gebaseerd op TNM, vaak samengevat in stadium I – IV. Belangrijk voor prognose en behandelbeslissingen

• R0: volledige resectie, geen tumor in de marge
• R1: microscopische residuele tumor
• R2: macroscopische residuele tumor

Drivermutaties zijn genveranderingen die een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van kanker. Ze stimuleren de groei en deling van kankercellen, en kunnen dienen als aangrijpingspunt voor gerichte therapieën. Het identificeren van deze mutaties is belangrijk voor de diagnose, behandeling en prognose van kanker.

• HER2, ER/PR (borstkanker)
• KRAS, NRAS, BRAF (colorectale kanker)
• PD-L1, MSI-status, EGFR (diverse tumoren)

Een goede documentatie van de topografie en morfologie van neoplastische aandoeningen is essentieel voor de kwaliteit van oncologische zorg. Ze stelt de arts in staat om diagnoses scherp te stellen, behandelingen op maat te plannen, en prognoses adequaat in te schatten. Tegelijk is ze onmisbaar voor de correcte medische codering binnen het MZG-systeem én voor een betrouwbare registratie binnen de Belgische kankerregistratie. Deze documentatie draagt bij aan de juiste financiering, beleidsvorming en wetenschappelijke onderbouwing van kankerzorg in België. Ze vormt met andere woorden een fundamenteel schakelpunt tussen klinische realiteit en gezondheidszorgsystemen.

SNOMED CT is ontworpen om:

• Klinische gegevens eenduidig vast te leggen: door gebruik te maken van unieke codes voor medische termen zoals symptomen, diagnoses, procedures en lichaamsstructuren.
• Interoperabiliteit te bevorderen: door een gemeenschappelijke taal te bieden die het delen van gezondheidsinformatie tussen verschillende zorgverleners en systemen vergemakkelijkt.
• Gegevenshergebruik mogelijk te maken: voor doeleinden zoals onderzoek, kwaliteitsverbetering en beleidsvorming.

Belangrijke componenten van SNOMED CT zijn:

• Concepten: Unieke codes die specifieke medische begrippen vertegenwoordigen.
• Beschrijvingen: Menselijk leesbare termen die aan concepten zijn gekoppeld, inclusief synoniemen en voorkeurstermen.
• Relaties: Definiëren hoe concepten met elkaar verbonden zijn, bijvoorbeeld door hiërarchieën of attributen zoals "oorzaak van" of "bevinding op locatie".

Het potentieel van SNOMED CT komt m.i. pas goed tot zijn recht vanaf een implementatie maturiteit niveau 3 (Implementation Maturity) (SNOMED CT Maturity Framework).

• SNOMED International SNOMED CT Browser
• SNOMED International SNOMED Maps
• ICD-O-3 (WHO)
• I-MAGIC (Interactive Map-Assisted Generation of ICD Codes) voor ICD-10-CM
• MAGPIE (Map Assisted Generation of Procedure and Intervention Encoding) voor ICD-10-PCS (met het werk van collega Filip Ameye).

Voor vragen over SNOMED CT, ICD-10-CM en ICD-10-PCS kan je terecht bij de Community Support for Clinical Terminologies (CSCT) vzw en bij het Terminologiecentrum van de FOD VVVL.
Voor vragen over ICD-10-CM, ICD-10-PCS en Potentially Preventable Complications (PPCs) kan je ook terecht bij Solventum®.

Technische Cel (RIZIV/FOD VVVL)
Technische Cel - Financiële feedback per pathologie (RIZIV/FOD VVVL)
Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV)
Federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (FOD VVVL)
Registratiesystemen zorginstellingen (FOD VVVL)
Publicaties MZG (FOD VVVL)
Naar een gezond België

The Comprehensive R Archive Network (CRAN mirror)
RStudio Desktop (Posit Software)
Shiny (Posit Software)
Shiny Applications Online (Posit Software)

The information contained in this website is for general information purposes only. All views expressed on this site are my own and do not represent the opinions of any entity whatsoever with which I have been, am now, or will be affiliated. The information is provided by me in good faith and while I endeavor to keep the information up to date and correct, I make no representations or warranties of any kind, express or implied, about the completeness, accuracy, reliability, suitability or availability with respect to the website or the information, products, services, or related graphics contained on the website for any purpose. Any reliance you place on such information is therefore strictly at your own risk.
Any information on this website is provided in good faith but no warranty can be made for its accuracy. As this is a work in progress, it is still incomplete and even inaccurate. Although care has been taken in preparing the information contained in my webpages, I do not and cannot guarantee the accuracy thereof. Anyone using the information does so at their own risk and shall be deemed to indemnify me from any and all injury or damage arising from such use.

In no event shall I be liable for any loss or damage including without limitation, indirect or consequential loss or damage, or any loss or damage whatsoever arising from loss of data or profits arising out of, or in connection with, the use of this website.

Through this website you are able to link to other websites which are not under the my control. I have no control over the nature, content and availability of those sites. The inclusion of any links does not necessarily imply a recommendation or endorse the views expressed within them.

Every effort is made to keep the website up and running smoothly. However, I take no responsibility for, and will not be liable for, the website being temporarily unavailable due to technical issues beyond my control.

These webpages of course represent only personal interests, opinions and ideas and were created without a commercial goal. You may download, display, print and copy, any material at this website, in unaltered form only, for your personal use or for non-commercial use within your organization.
Should these webpages or portions of these webpages be used on any Internet or World Wide Web page or informational presentation, that a link back to this website (and where appropriate back to the source document) be established. Send a short notice by email when you copy these webpages, or part of it for your own use.
To the best of my knowledge, all graphics, text and other presentations not created by me on my webpages are in the public domain and freely available from various sources on the Internet or elsewhere and/or kindly provided by the owner.
If you notice something incorrect or have any questions, feel free to send me an email.

Top of page

As it takes a lot of time to keep the links updated, some may be outdated, keep me informed if you find outdated links (email address below).

The author of this web page is Peter Van Osta.

Email: pvosta{at}gmail{dot}com