De Belgische nomenclatuur van geneeskundige verstrekkingen (ook wel nomenclatuur van de geneeskundige prestaties genoemd) is een officiêle lijst van medische handelingen en prestaties waarvoor de ziekteverzekering (RIZIV - Rijksinstituut voor Ziekte-en Invaliditeitsverzekering) tussenkomt. Deze nomenclatuur is onderverdeeld in verschillende hoofdstukken, afhankelijk van het soort zorgverlener of type verstrekking.

De getoonde grafieken zijn gebaseerd op de tabellen "NOMEN_CODE_FEE_LIM_HIST" en "NOMEN_SUMMARY_EXT". Slechts "nomen_code_cat" 0 en "fee_code" 0 (honoraria) worden verwerkt. Naast de evolutie van de "fee" van een nomenclatuurnummer, wordt de positie van een nomenclatuurnummer in een hoofdstuk (CH), artikel (art.) en subartikel (subart.) getoond met de kwantielen (0, 25, 50, 75, 100) van "fee" van de nomenclatuurnummers in een boxplot. Telkens wordt daarbij de relatieve positie van een "fee" van het nomenclatuurnummer getoond. Inden het om een ambulant nomenclatuurnummer gaat, gebeurt de vergelijking met andere ambulante nomenclatuurnummers uit de hoofdstuk, artikel of subartikel. In het andere geval gebeurt de vergelijking met andere gehospitaliseerde nomenclatuurnummers uit de hoofdstuk, artikel of subartikel.

De tabel "NOMEN_CODE_FEE_LIM_HIST" bevat de meest recente tarieven (fee : honoraria, verzekeringstegemoetkomingen en persoonlijke aandelen) van de codenummers opgenomen in de tabel "NOMEN_SUMMARY_EXT", inclusief beschikbare historiek in euro. Enkel tarieven in euro, en ten vroegste sinds 2002 zijn opgenomen in de tabel abel "NOMEN_CODE_FEE_LIM_HIST" .

De tabel "NOMEN_SUMMARY_EXT" bevat een samenvatting per codenummer van een aantal attributen, waarvan slechts een subset werd gebruikt voor deze toepassing. Ambulant betkent dat het codenummer wordt gebruikt voor facturaties voor niet in een ziekenhuis opgenomen rechthebbenden. Gehospitaliseerd betekent dat het codenummer wordt gebruikt voor facturaties voor in een ziekenhuis opgenomen rechthebbenden (er is minstens 1 nachtverblijf in een ziekenhuis).

Voor het opzoeken van nomenclatuurnummers kan je gebruik maken van Nomensoft (RIZIV) of eCoNoDat^® (Besco).

• Hoofdstuk I - Algemene bepalingen
• Hoofdstuk II - Raadplegingen, bezoeken en adviezen, Psychotherapieën en andere verstrekkingen
• Hoofdstuk III - Gewone geneeskundige hulp
• Afdeling 1 - Technische geneeskundige verstrekkingen - Artikel 3
• Afdeling 2 - Tandverzorging, diploma's - Artikel 4
• Afdeling 2 - Tandverzorging, verstrekkingen - Artikel 5
• Afdeling 2 - Tandverzorging, toepassingsregels - Artikel 6
• Afdeling 3 - Kinesitherapie - Artikel 7
• Afdeling 4 - Verpleegkundigen - Artikel 8
• Hoofdstuk IV - Verlossingen
• Verlossingen - Artikel 9
• Hoofdstuk V - Speciale technische geneeskundige verstrekkingen
• Afdeling 1 - Algemene bepalingen + Stagedoende artsen - Artikel 10
• Afdeling 2 - Algemene speciale verstrekkingen - Artikel 11
• Afdeling 3 - Anesthesiologie - Artikel 12
• Afdeling 4 - Reanimatie -Artikel 13
• Afdeling 5 - Heelkunde
• Neurochirurgie - Artikel 14 (b)
• Plastische heelkunde - Artikel 14 (c)
• Heelkunde op het abdomen - Artikel 14 (d)
• Heelkunde op de thorax - Artikel 14 (e)
• Bloedvatenheelkunde - Artikel 14 (f)
• Gynecologie-verloskunde - Artikel 14 (g)
• Oftalmologie - Artikel 14 (h)
• Otorhinolaryngologie - Artikel 14 (i)
• Urologie - Artikel 14 (j)
• Orthopedie - Artikel 14 (k)
• Stomatologie - Artikel 14 (l)
• Heelkunde (D) : transplantaties - Artikel 14 (m)
• Orthopedische heelkunde (DP) en neurochirurgie (DA) - Artikel 14 (n)
• Toepassingsregelen met betrekking tot de heelkundige verstrekkingen - Artikel 15
• Operatieve hulp : Toepassingsregels - Artikel 16
• Afdeling 6 - Medische beeldvorming - specialist voor röntgendiagnose
• Radiologie - Artikel 17
• Echografieën - Artikel 17bis
• Afdeling 6 - Medische beeldvorming - specialist, met uitzondering van de specialist in röntgendiagnose
• Radiologie - Artikel 17ter
• Echografieën - Artikel 17quater
• Afdeling 7 - Radiotherapie en radiumtherapie - Nucleaire geneeskunde
• Verstrekkingen - Artikel 18
• Toepassingsregels - Artikel 19
• Afdeling 8 - Inwendige geneeskunde - Artikel 20
• Afdeling 9 - Dermato-venereologie - Artikel 21
• Afdeling 10 - Fysiotherapie
• Verstrekkingen - Artikel 22
• Toepassingsregels - Artikel 23
• Afdeling 11 - Klinische biologie
• Klinische biologie - Artikel 24
• Klinische biologie - Artikel 24bis
• Afdeling 12 - Toezicht op de in een ziekenhuis opgenomen rechthebbenden - Artikel 25
• Afdeling 13 - Bijkomend honorarium voor de 's nachts, tijdens het weekend of op een feestdag verrichte dringende technische verstrekkingen - Artikel 26
• Hoofdstuk VI - Brillen en andere oogprothesen, hoortoestellen, banden, orthopedische toestellen en andere prothesen
• Hoofdstuk VII - Pathologische anatomie en genetische onderzoeken
• Hoofdstuk VIII - Interventionele verstrekkingen
• Hoofdstuk IX - lmplantaten
• Hoofdstuk X - Logopedie
• Hoofdstuk XI - Zorg op afstand

Voor een gedetailleerd overzicht kan je gebruik maken van Nomenclatuur - Teksten (RIZIV).

De Belgische nomenclatuur van geneeskundige verstrekkingen is een complex systeem dat al jaren onderwerp is van discussie en hervormingspogingen.
Enkele problmen zijn:

1. Complexiteit en ondoorzichtigheid
• De nomenclatuur is erg ingewikkeld, met duizenden codes en regels.
• Voor zorgverleners is het moeilijk om exact te weten wat ze mogen aanrekenen, in welke omstandigheden, en hoe.
• De taal is juridisch en bureaucratisch geformuleerd, wat leidt tot interpretatieproblemen.
2. Verouderde structuur
• Veel nomenclatuurcodes zijn decennia oud en sluiten niet meer aan bij de moderne medische praktijk.
• Nieuwe technologieën of multidisciplinaire zorgvormen worden soms niet of onvoldoende erkend.
• Er is weinig ruimte voor innovatie in de zorg omdat de nomenclatuur hier vaak niet op voorbereid is.
3. Financiële prikkels en scheefgroei
• Het systeem bevat ongelijke vergoedingen die bepaalde handelingen bevoordelen, terwijl andere - soms tijdrovendere - handelingen (zoals gesprekken of opvolging) ondergewaardeerd blijven.
• Dit leidt tot onevenwichtige zorg en soms overconsumptie van bepaalde ingrepen.
4. Gebrek aan flexibiliteit
• Veranderingen in de nomenclatuur vergen veel tijd, overleg en goedkeuring via de nationale akkoordstructuren (RIZIV, ziekenfondsen, artsensyndicaten, enz.).
• Hierdoor is het moeilijk om snel in te spelen op nieuwe noden of medische evoluties.
5. Administratieve last
• De complexe regels leiden tot een hoge administratieve belasting voor zorgverleners en ziekenfondsen.
• Fouten in facturatie of interpretatie van regels kunnen leiden tot terugvorderingen of sancties.
6. Gebrek aan patiëntgerichte aanpak
• De focus ligt op technische handelingen eerder dan op holistische of patiëntgerichte zorg.
• Chronische zorg, preventie en geestelijke gezondheidszorg worden minder goed vergoed dan acute technische prestaties.
7. Ongelijkheid tussen disciplines
• Sommige specialismen hebben veel meer en beter vergoede prestaties dan andere.
• Dit kan leiden tot spanningen binnen het artsenkorps en scheve honoraria.

Er is enige consensus dat de Belgische nomenclatuur dringend aan vernieuwing toe is. Veel hervormingsideeën circuleren daarenboven al jaren. Een hervorming is natuurlijk politiek en technisch complex, omdat ze veel belangengroepen raakt. Maar een grondige update is cruciaal om het systeem houdbaar, rechtvaardig en toekomstgericht te maken.
De belangrijkste hervormingen die vaak als nodig worden beschouwd zijn:

1. Modernisering van de inhoud
• Actualiseren van bestaande prestaties: verwijderen of herformuleren van achterhaalde, dubbele of irrelevante codes.
• Toevoegen van nieuwe prestaties: bijv. digitale consultaties, multidisciplinaire samenwerking, preventieve zorg, geestelijke gezondheidszorg, enz.
• Beter afstemmen op nieuwe medische technologieën (AI, telemonitoring, enz.).
2. Herwaardering van intellectuele en relationele prestaties
• Betere vergoeding voor tijdsinvestering, overleg, opvolging en communicatie met patiënten.
• Minder nadruk op "technische handelingen" (zoals ingrepen) als enige waardevolle prestaties.
• Versterking van chronische zorg en eerstelijnszorg.
3. Vereenvoudiging en transparantie
• Eenvoudiger taalgebruik, duidelijke omschrijvingen en praktische richtlijnen voor zorgverleners.
• Mogelijke opdeling in duidelijke hoofdstukken of modules per zorgdomein.
• Digitale tools om zorgverleners te helpen correcte prestaties te selecteren.
4. Doelgerichte vergoedingen en kwaliteitsindicatoren
• Evolutie naar een systeem dat ook rekening houdt met uitkomsten en kwaliteit van zorg (niet enkel volume) (EBM, PPC, PPR, standardized mortality rate (SMR), ...).
• Bijv. belonen van goede opvolging, vermeden hospitalisaties of patiënttevredenheid (PREMS, PROMS).
• Vermijden van overconsumptie door performantiegerichte elementen in te voeren.
5. Flexibeler systeem voor snelle aanpassing
• Creëren van een meer dynamisch en modulair systeem, waarin nieuwe prestaties sneller toegevoegd of aangepast kunnen worden.
• Bijv. via een jaarlijks updateproces met minder bureaucratische drempels.
6. Gelijkere behandeling tussen disciplines
• Meer interdisciplinaire prestaties, waarbij samenwerking tussen bv. arts, psycholoog en verpleegkundige erkend wordt.
7. Betere afstemming op patiëntnoden
• Meer focus op patiëntgerichte zorg, preventie, zelfzorg en ondersteuning bij levenskwaliteit.
• Vergoedingen die beter inspelen op langdurige zorgtrajecten, eerder dan losstaande prestaties (multidisciplinair, transmuraal).

RIZIV
Nomenclatuur van de geneeskundige verstrekkingen
Nomenclatuur - Teksten
Tabellen met basisgegevens uit de nomenclatuur
Nomensoft: Nomenclatuur en pseudonomenclatuur van de geneeskundige verstrekkingen

Forfaitaire honoraria in ziekenhuizen
Forfaitarisering van de farmaceutische specialiteiten in het ziekenhuis
Verpleegdagprijzen ziekenhuizen

Registratiesystemen zorginstellingen (FOD Volksgezondheid)
Publicaties MZG (FOD Volksgezondheid)
Cijfers en rapporten (FOD Volksgezondheid)
FOD VVVL
InterMutualistisch Agentschap (IMA)

The Comprehensive R Archive Network (CRAN mirror)
RStudio Desktop (Posit Software)

The information contained in this website is for general information purposes only. All views expressed on this site are my own and do not represent the opinions of any entity whatsoever with which I have been, am now, or will be affiliated. The information is provided by me in good faith and while I endeavor to keep the information up to date and correct, I make no representations or warranties of any kind, express or implied, about the completeness, accuracy, reliability, suitability or availability with respect to the website or the information, products, services, or related graphics contained on the website for any purpose. Any reliance you place on such information is therefore strictly at your own risk.
Any information on this website is provided in good faith but no warranty can be made for its accuracy. As this is a work in progress, it is still incomplete and even inaccurate. Although care has been taken in preparing the information contained in my webpages, I do not and cannot guarantee the accuracy thereof. Anyone using the information does so at their own risk and shall be deemed to indemnify me from any and all injury or damage arising from such use.

In no event shall I be liable for any loss or damage including without limitation, indirect or consequential loss or damage, or any loss or damage whatsoever arising from loss of data or profits arising out of, or in connection with, the use of this website.

Through this website you are able to link to other websites which are not under the my control. I have no control over the nature, content and availability of those sites. The inclusion of any links does not necessarily imply a recommendation or endorse the views expressed within them.

Every effort is made to keep the website up and running smoothly. However, I take no responsibility for, and will not be liable for, the website being temporarily unavailable due to technical issues beyond my control.

These webpages of course represent only personal interests, opinions and ideas and were created without a commercial goal. You may download, display, print and copy, any material at this website, in unaltered form only, for your personal use or for non-commercial use within your organization.
Should these webpages or portions of these webpages be used on any Internet or World Wide Web page or informational presentation, that a link back to this website (and where appropriate back to the source document) be established. Send a short notice by email when you copy these webpages, or part of it for your own use.
To the best of my knowledge, all graphics, text and other presentations not created by me on my webpages are in the public domain and freely available from various sources on the Internet or elsewhere and/or kindly provided by the owner.
If you notice something incorrect or have any questions, feel free to send me an email.

Top of page

As it takes a lot of time to keep the links updated, some may be outdated, keep me informed if you find outdated links (email address below).

The author of this web page is Peter Van Osta.

Email: pvosta{at}gmail{dot}com